Mide Yanmasına Dikkat

Mide Yanmasına Dikkat
Mideye inen yemeklerin mide sıvısı ile karıştıktan sonra tekrar yemek borusuna kaçışına reflü denir. Mideden göğüs kemiği boyunca yayılan yanma ve ağza acı su gelmesi reflünün belirtileridir. Reflü ile yemek borusuna kaçan bu karışım kalıcı hasarlara ve yaralara sebep olabileceği için dikkatli olunmalıdır.
Reflüye yakalanmamak için neler yapabiliriz?
• Az miktarda sık sık yemek yiyin. Her iki saatte bir öğün yapın.
• Yiyecekleri yavaş yiyip, küçük lokmalar halinde iyice çiğneyin.
• Yemekten sonra en az 2 -3 saat yatağa girmeyin. Sindirim işleminin tamamlanması için min. 3 saat gerekir.
• Çok sıcak ya da çok soğuk yemeyin.
• Stresten mümkün olduğunca uzak durmaya çalışın. Stres daha fazla mide asidi salgılanmasına sebep olur.
• Dar ve beli sıkan giysiler giymeyin. Karın bölgeniz rahat olsun.
• Sigara ve alkolü azaltın, mümkünse bırakın.
• Vücudun üst kısmı ve baş yukarıda olacak şekilde yatın.
• Kullanmakta olduğunuz bazı ilaçlar reflüyü tetikleyebilir. Örneğin bazı ağrı kesiciler ve romatizma ilaçlarını doktorunuza danışıp öyle kullanın.
• Yemekten hemen sonra fazla hareketten kaçının ve vücudunuz dik şekilde oturun.
• Aşırı kilo reflüye yatkınlık oluşturduğu için kilonuzu kontrol altında tutun.
• Yemek yerken fazla sıvı almayın. Sıvıları öğün aralarında alabilirsiniz.
• Özellikle istirahatten 4 saat önce fazla miktarda ve yağlı yiyeceklerden uzak durun.
Gastrit, mide iç yüzeyini kaplayan mukozanın iltihaplanmasıdır.
Gastritin başlıca nedenleri alkol, tütün, kimyasal maddeler gibi tahriş edici ürünler, bakteri ve virüs kökenli enfeksiyonlar, alerjiler, stres gibi çeşitli faktörler ve sağlıksız beslenme tarzıdır.
Gastrit kendini nasıl gösterir derseniz yemeklerden sonra midede rahatsızlık duygusu, bulantı, kusma, ekşime, iştah kaybı, mide ağrıları diyebiliriz. Daha detaya inersek Helicobacter pylori bakterisi gastrite sebebiyet veren bakteridir.
Gastrit olan hastalar tedavi edilmezse hastalık ülsere çevirir. Hasta, mide ağrısından veya sırt ağrısından yakınır. Ülser hastalarının dili paslı gibi ve rengi solgundur. Ara ara baş dönmesi ve fazla terleme gibi şikayetler ortaya çıkar. Midesinin üstüne baskı uygulandığında ağrı meydana gelir. Yemeklerden sonra da göğse doğru yayılan bir ağrı belirir.
Gastrit ve ülser belirtileri daha çok ilkbahar ve sonbahar aylarında görülür. Öncelikle dikkat edilmesi gereken nokta hastalığa sebep olabilecek etkenleri ortadan kaldırmak, yemekleri küçük öğünlerde sık ve düzenli yemek, istirahat etmek, üzüntüden ve stresten uzak durmaktır.
Midenizde yanma veya ekşime gibi şikayetleriniz varsa hiç aksatmadan iç hastalıkları uzmanlarına başvurmanızda fayda var. Çünkü bazı ilaçlar ülser gibi ileri derece mide şikayetlerini hafiflettiği için siz iyileştiğinizi zannedersiniz veya hafif bir mide probleminiz olduğunu düşünürsünüz. Hastalığınız siz farkında olmadan ilerler ve tedavi için artık geç kalınmış olabilir. Ayrıca gittiğiniz doktorun uzman bir doktor olmasına ve alanında tecrübeli olmasına dikkat etmelisiniz. Bazı doktorlar yeterli tetkikleri yapmadan direkt mideyi rahatlatıcı ilaçlarla sizi uğurlayabilir. Mide hastalıklarında en iyi teşhis yöntemi endoskopidir.
Endoskopi 8-10 milimetre kalınlığında son derece yumuşak bir borunun yemek borusundan mideye ve onikiparmak bağırsağına yönlendirilmesiyle yapılıyor. Uzunluğu yaklaşık 110-120 santim olan ve ucunda kamera bulunan bu boru geçtiği bölgeleri bir televizyon ekranına yansıtıyor.

Doktor bu görüntülere bakarak hastaya rahatlıkla teşhis koyabiliyor. Bu yöntemde en küçük detaylar bile ekranda gözler önüne seriliyor. Bu işlem sırasında hastanın nabız durumu ve oksijen düzeyi izleniyor. Gerekirse tanı için biyopsi denilen parça alma yöntemine başvurulabiliyor. İşlem 3-5 dakikada tamamlanıyor. Endoskopiden önce en az 6 saatlik açlık gerekiyor ve işlem sırasında olası mide bulantısına karşı küçük dil çevresinde uyuşturma yapılıyor.
Ülser, gastrit ve reflüde hangi besinler serbest?
• Süt, salep, bitkisel çaylar, meyveli süt, limonata
• Haşlama ya da ızgara et ve tavuk
• Haşlanmış yumurta
• Beyaz peynir, kaşar ve dil peyniri
• Bal, reçel
• Zeytin
• Pirinç, makarna
• Pişmiş sebzeler
• Sade kek, sütlü tatlılar, komposto, jöleli tatlı, lokum, kabak tatlısı
• Zeytinyağı, çiçek yağı, mısırözü yağı
• Tuz, tarçın, kekik, kimyon
Mide rahatsızlıklarında hangi besinlerden kaçınılmalı?
• Çay, kahve, neskafe, kolalı ve karbonatlı içecekler
• Alkollü içecekler
• Konserve meyve suları, sirke
• Kızarmış et veya tavuk, sakatat, sucuk salam vs.
• Sahanda yumurta, tulum peyniri
• Kuru fasulye, nohut, mısır gibi gaz yapıcı gıdalar
• Kızartmalar
• Çikolata, kuruyemiş, yağda kızartılmış hamur tatlıları, tahin helvası
• Margarin, kuyruk yağı
• Turşu, sarımsak, limon tuzu
• Yağ ve yağlı besinler
• Çikolata
• Çiğ soğan, çiğ domates, nane ve yağı
• Acı baharatlar
• Turunçgiller
Gastrite karşı beslenme önerilerini sizin için derledik.
Koyu yeşil yapraklı sebzeler içeriğindeki A,C,K vitaminleri ile folat, demir ve kalsiyum gibi mineraller sayesinde gastrit ve ülserin tedavisinde çok etkilidir. Koyu yeşil yapraklı sebzelere örnek verecek olursak brokoli, brüksel lahanası, lahana, kuşkonmaz, karalahana, ıspanak, bezelye ve yeşil fasulye gibi sebzeleri sayabiliriz.
Proteinin, vücuda gereken enerjiyi sağlamasının yanı sıra hasarlı hücrelerin onarılmasında destekleyici etkisi vardır. Mide hastalığı olanlar yağlı protein kaynakları yerine az yağlı protein kaynaklarına yönelmeliler. Çünkü aşırı yağ hızlıca mide asidi üretimini arttırarak mide zarındaki iltihaplanmayı ülsere çevirir ve kanamalara yol açar. Az yağlı protein kaynaklarına örnek olarak yağsız et, balık, tavuk, soya ürünleri, baklagiller, az yağlı süt ve az yağlı yoğurdu verebiliriz.
Flavonoidler içeren yiyecekler gastrite sebep olan helicobacter bakterisiyle savaşarak hastalığın ilerlemesini ve ülsere dönüşmesini önler. Flavonoidler açısından zengin gıdalar kereviz, kızılcık, elma, yeşil çay, yaban mersini, kiraz, kabak ve biberdir.
Çerez, patates kızartması, börek, hamur işi gibi hazır gıdalar katı trans yağ içerir. Mide trans yağını kolay sindiremez ve trans yağı parçalamak için fazla mide asidi üretir. Bu da gastrit nedeniyle hassaslaşan mideye rahatsızlık verir. Trans yağlar sadece gastrit için değil kolesterol, kalp ve damar sağlığı açısından da tavsiye edilmemektedir.
Baharatlı yiyecekler ve sitrik asit içeren domates, portakal, mandalina gibi asitli meyveler mide hastalıklarının seyrini olumsuz yönde etkiler. Çünkü sitrik asidi, iltihaplı mide zarı ile temas ettirmek açık yaraya alkol sürmek gibidir. Bu sebeple karabiber, kırmızı biber, acı biber, jalapeno biberi ve biber tozu gibi gastrit ağrısını arttıran baharatların kullanımından mümkün olduğunca uzak durulmalıdır.
Yukarıda saydığımız önerileri dikkate almanız mide rahatsızlıklarında iyileşme sürecinizi olumlu yönde etkileyecektir.
Sağlıklı günler…

Pratik Bilgiler